بیمار گرامی
این بیماری در اثر فعال شدن دوباره ویروس آبلهمرغان ایجاد میشود و چون ناحیه چشم را درگیر کرده است، نیاز به مراقبت دقیق دارد. رعایت توصیههای زیر به بهبود سریعتر و پیشگیری از عوارض کمک میکند.
۱) داروهای خود را منظم مصرف کنید
- داروهای تجویز شده، بهویژه داروی ضدویروس، باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند.
- حتی اگر علائم شما کمتر شد، داروها را خودسرانه قطع نکنید.
- اگر برای شما قطره یا پماد چشمی تجویز شده است، آن را طبق دستور استفاده کنید.
- از مصرف خودسرانه هر نوع قطره چشمی، مخصوصاً قطرههای کورتونی، خودداری کنید.
۲) مراقبت از چشم
الف) توصیههای عمومی و مهم
- چشم را نمالید و فشار ندهید.
- دستها را قبل و بعد از تماس با صورت، چشم یا ضایعات پوستی با آب و صابون بشویید.
- از حوله، دستمال، روبالشی، وسایل شخصی و لوازم آرایشی مشترک استفاده نکنید.
- روبالشی و حوله صورت را مرتب تعویض کنید.
- تا زمان اجازه پزشک، از لنز تماسی و آرایش چشم استفاده نکنید.
- از کرمها، پمادها یا مواد گیاهی خودسرانه نزدیک چشم استفاده نکنید.
- مراقب باشید مواد شوینده یا ضدعفونیکننده وارد چشم نشود.
ب) پیشگیری از خشکی و آسیب قرنیه
- اگر احساس خشکی، سوزش، جسم خارجی در چشم یا باز ماندن چشم دارید، به پزشک اطلاع دهید.
- در صورت تجویز پزشک، از اشک مصنوعی یا پماد چشمی استفاده کنید.
- در زمان خواب، اگر پزشک توصیه کرده باشد، ممکن است نیاز به محافظت از چشم با پوشش مناسب وجود داشته باشد.
- از قرار گرفتن مستقیم در باد، کولر، پنکه یا هوای خشک خودداری کنید.
ج) مصرف صحیح قطره و پماد چشمی
روش مصرف قطره چشمی:
- دستها را با آب و صابون بشویید.
- سر را کمی به عقب ببرید.
- پلک پایین را بهآرامی پایین بکشید.
- یک قطره داخل فضای بین پلک و چشم بچکانید.
- نوک قطرهچکان با چشم، مژه یا پوست تماس پیدا نکند.
- چشم را بهآرامی ببندید و از مالیدن چشم خودداری کنید.
- اگر چند قطره دارید، بین قطرهها حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه فاصله بگذارید.
روش مصرف پماد چشمی:
- دستها را با آب و صابون بشویید.
- پلک پایین را کمی پایین بکشید.
- مقدار کمی پماد داخل پلک پایین قرار دهید.
- چشم را بهآرامی ببندید.
- ممکن است بعد از مصرف پماد، دید برای مدتی تار شود؛ بنابراین بلافاصله رانندگی نکنید.
نکات مهم داروهای چشمی:
- داروهای چشمی را با دیگران مشترک استفاده نکنید.
- داروهای چشمی را طبق دستور پزشک مصرف کنید و خودسرانه قطع نکنید.
- از مصرف خودسرانه قطرههای چشمی، مخصوصاً قطرههای کورتونی، پرهیز کنید.
د) نکات مربوط به لنز، عینک و آرایش
- تا زمان اجازه چشمپزشک از لنز تماسی استفاده نکنید.
- لنزهایی که در زمان بیماری استفاده شدهاند ممکن است آلوده باشند و باید طبق نظر پزشک تعویض یا دور انداخته شوند.
- استفاده از عینک طبی یا آفتابی مشکلی ندارد، به شرطی که تمیز باشد.
- عینک آفتابی میتواند حساسیت به نور را کاهش دهد.
- تا زمان بهبود کامل، از آرایش چشم خودداری کنید.
- لوازم آرایشی چشم که در زمان بیماری استفاده شدهاند، بهتر است کنار گذاشته شوند چون احتمال آلودگی دارند.
هـ) محافظت از چشم در برابر نور و تحریک
- در محیطهای پرنور از عینک آفتابی تمیز استفاده کنید.
- نور اتاق خیلی شدید نباشد.
- مدت استفاده از موبایل، تلویزیون و رایانه را در صورت تشدید درد یا سوزش چشم کاهش دهید.
- از دود سیگار، گردوغبار، باد مستقیم کولر یا پنکه دوری کنید.
و) پیگیری درمان
- نوبت چشمپزشکی را از دست ندهید.
- اگر پزشک زمان مراجعه بعدی تعیین کرده است، حتی با بهتر شدن علائم مراجعه کنید.
- در صورت برگشت درد، قرمزی یا تاری دید، دوباره مراجعه کنید.
۳) مراقبت از پوست و ضایعات
- ضایعات پوستی را تمیز و خشک نگه دارید.
- از خاراندن، ترکاندن تاولها یا کندن دلمهها خودداری کنید.
- پوست اطراف چشم را با ملایمت تمیز کنید.
- اگر ترشح، بوی بد، قرمزی منتشر یا تورم شدید ایجاد شد، به پزشک اطلاع دهید.
۴) کنترل درد
- داروهای مسکن را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- استراحت کافی داشته باشید.
- در صورت توصیه پزشک، میتوانید از کمپرس سرد تمیز برای کاهش ناراحتی استفاده کنید.
۵) پیشگیری از انتقال بیماری
- تا زمانی که ضایعات خشک و دلمهبسته نشدهاند، احتمال انتقال ویروس وجود دارد.
- در این مدت از تماس نزدیک با افراد زیر خودداری کنید:
- زنان باردار
- نوزادان
- افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
- افرادی که آبلهمرغان نگرفتهاند
۶) تغذیه و استراحت
- مایعات کافی مصرف کنید، مگر اینکه پزشک برای شما محدودیت گذاشته باشد.
- غذاهای سبک، مقوی و دارای پروتئین کافی مصرف کنید.
- میوه و سبزی تازه در برنامه غذایی خود قرار دهید.
- استراحت کافی به بهبود شما کمک میکند.
۷) چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنید؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، سریعاً مراجعه کنید:
- تاری دید یا کاهش بینایی
- درد شدید چشم
- قرمزی شدید چشم
- حساسیت شدید به نور
- ترشح چرکی از ضایعات یا چشم
- تب یا بدتر شدن حال عمومی
- باز نشدن چشم یا تورم شدید پلک
روشهای پیشگیری از ابتلا برای اطرافیان بیمار مبتلا به زونای چشمی
نکته مهم این است که زونای چشمی از فردی به فرد دیگر به صورت «زونا» منتقل نمیشود، اما ویروس موجود در تاولها میتواند به افرادی که قبلاً آبلهمرغان نگرفتهاند یا واکسن نزدهاند منتقل شود و در آنها آبلهمرغان ایجاد کند.
برای پیشگیری از ابتلای دیگران، این نکات باید رعایت شود:
- ضایعات پوستی را بپوشانید تا تماس مستقیم دیگران با تاولها کمتر شود.
- تاولها را نخارانید و دستکاری نکنید.
- دستها را مرتب با آب و صابون بشویید، بهویژه بعد از تماس با ضایعات، چشم یا وسایل شخصی.
- از تماس دست آلوده با چشم، صورت و وسایل مشترک خودداری کنید.
- از حوله، روبالشی، دستمال، لوازم آرایشی، عینک، قطره چشمی و وسایل شخصی مشترک استفاده نکنید.
- لباس، حوله و روبالشی بیمار را جداگانه و بهطور منظم بشویید.
- تا زمانی که ضایعات خشک و دلمهبسته نشدهاند، بیمار باید از تماس نزدیک با افراد پرخطر خودداری کند.
افراد پرخطر که باید از بیمار دور باشند:
- زنان باردار
- نوزادان
- افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
- افرادی که آبلهمرغان نگرفتهاند
- افرادی که واکسن آبلهمرغان نزدهاند
درباره واکسیناسیون:
- افرادی که سابقه ابتلا به آبلهمرغان ندارند، بهتر است درباره واکسن آبلهمرغان با پزشک مشورت کنند.
- برای پیشگیری از زونا در سنین بالاتر، واکسن زونا در برخی افراد توصیه میشود.
نکته مهم برای خانواده بیمار:
اگر یکی از اعضای خانواده بعد از تماس با بیمار دچار تب، دانههای پوستی، بیحالی یا علائم شبیه آبلهمرغان شد، باید به پزشک مراجعه کند.